De weg naar nuluitstoot: de toekomst van vrachtwagens

Van volksgezondheid en het klimaat tot algemene levenskwaliteit: over de hele wereld gaan gemeentelijke besturen verder dan de nationale overheden om de koolstofuitstoot te verminderen en de stadsomgeving aangenamer te maken.     Lage-emissiezones (LEZ) worden de standaard in honderden steden over de hele wereld - en nulemissiezones (ZEZ) zijn de volgende logische stap. Als wagenparkbeheerder is het belangrijk om op de hoogte te blijven van de veranderingen in de markten die u bedient. Vooral wanneer de meest actuele informatie u kan helpen om uw trucks op de toekomst voor te bereiden.

Stedelijke vraagstukken en uitdagingen

We kunnen gerust stellen dat steden zich in de aanloop naar 2050 zullen richten op drie belangrijke en onderling gerelateerde kwesties: gezondheid, economie en milieu. Op dit moment is het lastig om ze alle drie met elkaar te verzoenen. De verkoop via e-commerce is sinds de Covid-lockdown blijven groeien. Dat is geweldig voor het bedrijfsleven, maar de toename van leveringen zorgt ervoor dat er meer voertuigen op de weg zijn, waardoor er meer files ontstaan - wat weer niet zo geweldig is voor het bedrijfsleven. Het extra verkeer zorgt ook voor meer luchtvervuiling en CO2-uitstoot, die geen van beide goed zijn voor de volksgezondheid of het milieu. 

Zowel stadsbewoners als gemeentebesturen stellen zich de vraag hoe de beperkte ruimte waarin ze wonen en werken gedeeld kan worden.

Hoewel alle steden met dezelfde uitdagingen te maken krijgen, kan men ze niet over één kam scheren

Afhankelijk van hun locatie en de culturele context verschillen steden enorm. Dezelfde problemen zorgen niet voor dezelfde prioriteiten. De budgetten om de problemen aan te pakken lopen sterk uiteen. Als antwoord op hun specifieke problemen kiezen steden ervoor om innovatie te ondersteunen die hun inwoners kan beschermen en hun bedrijven kan helpen. Om de veranderingen bij te houden, moeten wagenparkbeheerders niet alleen op de hoogte blijven van de nieuwste innovaties in duurzaam wegtransport, maar ook wendbaar blijven om hun trucks toekomstbestendig te houden.

Emissievrije mobiliteit: de vrachtwagen van morgen staat voor de deur

Een van de meest voorkomende maatregelen die gemeenten nemen, die de grootste impact heeft op de vrachtwagen van de toekomst, is de implementatie van stedelijke toegangsregels zoals lage-emissiezones (LEZ), terwijl nulemissiezones (ZEZ) net om de hoek liggen. Zweden was in 1996 het eerste land dat lage-emissiezones invoerde. Een paar jaar later werd Londen al snel geassocieerd met de congestieheffing bij het binnenrijden van een bepaald gebied. In Europa zijn er nu honderden steden die hun eigen LEZs wettelijk hebben vastgelegd.

Hoe lage-emissiezones werken

Alle lage-emissiezones (LEZ) hebben ongeveer hetzelfde principe. Een LEZ geldt binnen bepaalde grenzen rondom het stadscentrum. Vrachtwagens en andere bestelwagens mogen alleen door de zone rijden als ze voldoen aan bepaalde voorschriften voor vrachtwagenemissies, zoals de Euro 6-normen (of Euro 4 voor bestelwagens)¹ . In de meeste gevallen geldt de LEZ 24 uur per dag, 365 dagen per jaar. Meestal worden er boetes opgelegd als een voertuig niet aan de regels voldoet. Soms, zoals in Stockholm, hebben voertuigen die niet aan de regels gewoon geen fysieke toegang tot de zone.

LEZs beginnen nu ook de overgang te maken naar nulemissiezones. Voor nulemissie zijn alleen bestelwagens op batterijen en brandstofcellen toegestaan, en bestelwagens op aardgas of plug-in hybride die voldoen aan de Euro 6-normen.

Steden nemen het voortouw met regelgevingen voor vrachtwagenemissies

Deze verschillende voorschriften voor vrachtwagenemissies (en die voor andere soorten voertuigen) creëren een emissiereductiezone die verschillende voordelen heeft, zoals minder stadsverkeer en lawaai, en een betere levenskwaliteit voor alle stedelingen. Gemeenten zijn zich bewust van de uitdagingen waar bedrijven voor staan, en veel gemeenten bieden ondersteuning. Hieronder vindt u enkele voorbeelden van hoe steden van invloed zijn op het vrachtvervoer van de toekomst.

In Stockholm betaalt het Zweedse Energieagentschap het verschil³

Om bedrijven, gemeenten en regio's te helpen bij de overgang naar emissievrije mobiliteit, biedt het Zweedse Energieagentschap een ‘klimaatpremie’ aan voor de aankoop van een lichte elektrische vrachtwagen (max. 3,5 ton). De premie dekt het kostenverschil tussen een lichte elektrische vrachtwagen en het meest vergelijkbare voertuig met verbrandingsmotor, tot een bepaald maximum. Wagenparkbeheerders krijgen zo een extra stimulans om hun impact op het milieu te verminderen en hun vrachtwagens over te schakelen op de alternatieve brandstoffen van morgen.

Het proactief verbod op dieseltrucks in Amsterdam

Terwijl de Europese Unie van plan is om de verkoop van dieseltrucks vanaf 2040 te verbieden, sluit Amsterdam haar stadscentrum nu al af voor vrachtwagens en touringcars op diesel. In 2025 zal de lage-emissiezone (LEZ) in het stadscentrum worden uitgebreid tot de hele stad. Het centrum wordt een nulemissiezone (ZEZ) voor onder andere alle bestel- en vrachtwagens, bussen en touringcars. Tegen 2030 zal de hele stad naar verwachting een ZEZ zijn.⁽⁴⁾

De emissiezone van Londen als model voor andere stedelijke centra

Londen voerde in 2003 voor het eerst een congestieheffing in om files te verminderen en de luchtkwaliteit in het stadscentrum te verbeteren. De eerste lage-emissiezone (LEZ) volgde in 2008. Deze kwam voort uit een ander heffingssysteem dat specifiek bedoeld was voor commerciële voertuigen, die verantwoordelijk zijn voor het gros van de uitstoot in Londen. De voorschriften werden aangescherpt in overeenstemming met de nieuwe Euronormen en om de belangrijkste stedelijke problemen en uitdagingen aan te pakken. De Ultra Low Emission Zone (ULEZ) werd voor het eerst ingevoerd in april 2019 en beslaat hetzelfde gebied als de congestieheffing. Sinds augustus 2023 geldt de ULEZ voor bijna heel Groot-Londen. Naar schatting zijn de NOx-concentraties, die voornamelijk worden gevormd tijdens de verbranding van fossiele brandstoffen, met 20% tot 44% gedaald, afhankelijk van de locatie in de stad.⁽⁵⁾

Het programma voor schone vrachtwagens van de havenautoriteit van Los Angeles betaalt zichzelf terug

Het Clean Truck Program, dat in 2008 werd opgericht, was een vroegtijdige en vrijwillige actie die een antwoord moest bieden op de staatswetgeving rond luchtvervuiling. Alle vrachtwagens die de terminals van de haven van Los Angeles en de haven van Long Beach aandoen, moeten voldoen aan het Clean Air Action Plan van de haven. Het doel is om het hele vrachtwagenpark tegen 2035 emissievrij te maken. Terwijl de luchtvervuiling door vrachtwagens in de haven sinds 2008 met 90% is afgenomen, ging de haven nog een stap verder en lanceerde in 2022 het Clean Truck Fund. Alle vrachtwagens die niet emissievrij zijn, moeten $10 betalen om toegang te krijgen tot de terminals. Momenteel wordt al het ingezamelde geld gebruikt om nieuwe emissievrije vrachtwagens aan te schaffen.⁽⁶⁾

Elektrificatie van het openbaar vervoer in Santiago

De hoofdstad van Chili worstelt met grote problemen op het gebied van luchtkwaliteit. De stad besloot in 2017 om het openbaar vervoer te elektrificeren. Het oorspronkelijke doel was om tegen 2025 25% van het buspark elektrisch te maken. In 2023 hadden ze echter al een elektricificatiegraad van 30% bereikt. De volledige elektrificatie is nu gepland voor 2035, en dat voor de stad met de grootste busvloot ter wereld buiten China. ⁽⁷⁾

Innovatieve initiatieven om uitdagingen rond stadsverkeer aan te pakken

Er zijn ook andere acties die het leven van stadsbewoners en mensen die werken in de stad ten goede komen. Van geluidslimieten tot modular trucking en stedelijke distributiecentra: er is geen gebrek aan stimulansen.

Piek-geluidscertificering

Het Piek-geluidscertificaat werd oorspronkelijk gelanceerd in Nederland. Het kent een genummerde sticker toe aan een voertuig nadat het een geluidsmetingstest heeft doorstaan. Voor vrachtwagens is het maximale geluid beperkt tot 72 dBA tijdens het rijden, 67 dBA voor het sluiten van cabinedeuren en persluchtgeluid, en 62 dBA voor signalen die waarschuwen voor achteruitrijden en dode hoeken. Wanneer één truck gecertificeerd is, kunnen wagenparkbeheerders automatisch stickers krijgen voor hetzelfde model in de rest van hun vloot. Er bestaan momenteel nationale Piek-organisaties in het VK, Frankrijk, België en Duitsland. In Nederland zijn winkeliers en winkels verantwoordelijk voor geluidsbeheer, dus zij houden vrachtwagens ook verantwoordelijk8. Michelin draagt bij aan een geruisloos transport dankzij onze geluidsarme banden. Naarmate het aantal elektrische voertuigen op batterijen toeneemt, zal dit detail nog belangrijker worden⁽⁸⁾.

Amerikaanse megaregio's

De regelgeving in de Verenigde Staten wordt gevormd op het niveau van "megaregio's". Megaregio's vormen zich meestal op organische wijze, omdat verschillende grootstedelijke economieën en hun natuurlijke hulpbronsystemen en infrastructuur met elkaar verbonden zijn door hun locatie en specialisatie. Het organiseren van de systemen van een megaregio vereist daarom samenwerking buiten de fysieke en ideologische grenzen. De gezamenlijke aanpak versterkt de inspanningen om de opwarming van de aarde tegen te gaan, leidt tot een beter beheer van natuurlijke hulpbronnen en verbetert het economische concurrentievermogen, wat leidt tot meer gelijkheid op lokaal, regionaal en nationaal niveau.⁽⁹⁾

Een voorbeeld hiervan is het Regional Greenhouse Gas Initiative. 12 staten werken nu samen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen door middel van energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en andere programma's. Dit omvat het helpen van lokale bedrijven en gemeenten om elektrische vrachtwagens aan te kopen.⁽¹⁰⁾

Wat betekent dit voor vrachtvervoer in steden in 2050?

De toekomst is duidelijk: verbrandingsmotoren gaan over op trucks met nulemissie. Ook zullen autonome vrachtwagens steeds meer gemeengoed worden, wat gepaard zal gaan met veranderingen in de regelgeving, rijstroken voor autonome voertuigen en culturele acceptatie. Het blijft aannemelijk dat last-mile delivery nog steeds zal worden uitgevoerd door professionals uit de transportsector, dankzij de vereiste - en geboden - flexibiliteit. Wat betreft wagenparkbeheer zullen bedrijfsmodellen waarschijnlijk verschuiven van in-house vaardigheden en resources naar het delen van deze assets via samenwerkingen en partnerschappen.

De toekomst van vrachtwagens: hoe u uw vloot nu al kunt voorbereiden

Al het bovenstaande lijkt misschien veel werk, maar geen zorgen. Iedereen moet zich tegelijk aanpassen aan deze stedelijke uitdagingen. Bent u klaar om over te stappen op een elektrisch wagenpark? In onze nieuwste white paper vindt u alles wat u nodig hebt! Binnenin vindt u deskundige inzichten over de markt voor elektrische voertuigen en de exacte impact op wagenparken. Ontdek de dynamiek van emissievrije voertuigen, begrijp hoe ze uw Total Cost of Ownership (TCO) kunnen verbeteren en leer vooral waarom hoogwaardige banden onmisbaar zijn voor elektrische trucks en bussen.